تهیه خاک بستر بذر (جعبه های نشاء)

تهیه و تنظیم: دکتر بهمن امیری لاریجانی

– خاک مناسب برای پرورش نشاء جعبه ای

تهیه خزانه مناسب به تولید نشاء های مطلوب می انجامد. آماده سازی خاک بستر کشت باید در پائیز تمام شده باشد. در چنین مواردی ، باید 10 تا 20 درصد بیشتر از حد مورد نیاز، اقدام به تهیه خاک نمائیم. مهمترین خصوصیات خاک خوب برای جعبه نشاء، اسیدیته (P H) مناسب، بافت متوسط با مواد آلی کافی و نگهداری آب می باشد. خاک لوم رسی (خاک رس مخلوط با لوم و مواد گیاهی) مناسبترین خاک برای این منظور است. خاک رسی و خاک شنی مناسب این کار نیستند. بهترین نوع خاک بدین منظور، خاک جنگل و خاکی است که قبلاً برای کشت مورد استفاده قرار گرفته و حاوی مقداری مواد آلی است.

– مقدار خاک مورد نیاز

مقدار خاکی که برای یک جعبه لازم است حدود 4 لیتر (5 کیلوگرم) است. عمق بستر خاک در جعبه نشاء باید 2 سانتیمتر باشد و ضخامت خاکی که برای پوشانیدن بذر مورد استفاده قرار می گیرد باید 5/0 سانتیمتر باشد. جهت تولید نشاء برای سطحی معادل1000 متر مربع از زمین اصلی، نشاء های جوان به 80 لیتر(100 کیلو) خاک و نشاء های نیمه بالغ به 120 لیتر (150 کیلو) خاک نیاز دارند.

– تمیز کردن و خشک کردن خاک

جمع آوری خاک 2 تا 3 ماه قبل از بذر پاشی باید انجام شود. بعد از جمع آوری خاک ابتداء خاک باید بخوبی خشک شود البته قبل از خشک شدن کامل، کلوخهای خاک باید شکسته شده و خرد شود که در زمان شروع بذر پاشی اقدام به خرد کردن خاک توسط دستگاه کراشر (خاک خــرد کن) و جداسازی سنگ و بقایای گیاهی وعلفهای هرز سال قبل توسط صفحات مشبک (الک) می نمائیم. بخاطر اینکه وجود سنگ یکی از عوامل اصلی در شکستن انگشتیـهای ماشــین نشــاءکار می باشد.

تنظیم PH ( اسیدیته) خاک بستر بذر

بطور کلی باید گفت زمانی بستر کشت برای تولید نشاء های قوی مناسب است که اسیدیته آن بین 5/4 تا 5/5 باشد. اگر قرار باشد از خاکهائی با اسیدیته 5/6 تا 7 برای بستر کشت استفاده نمود، نیاز به خنثی سازی و تعدیل اسیدیته در سطوح مناسب می باشد. در اصل، عملیات تعدیل اسیدیته باید دو تا سه ماه قبل از زمان بذر پاشی انجام گیرد. پیش از هر چیز دیگر، نمونه خاکها باید جمع آوری و آزمایش شوند. به منظور کاهش یک واحد اسیدیته خاک می توان 100 کیلوگرم خاک بستر را با 100 گرم گل گوگرد مخلوط کرد. در ابتدا، 10 لیتر از کل خاک تهیه شده را با گل گوگرد مخلوط کرده ، سپس مخلوط مورد نظر را با باقیمانده خاک مخلوط می نمائیم که در این شرایط ترکیب یکنواختی بوجود می آید. میزان پودر سولفور لازم به ازاء هر 100 لیترخاک (110 تا 120 کیلوگرم) حدود 200 تا 250 گــــرم می باشد.

استفاده از کود در جعبه پرورش نشاء

مقدار استاندارد کود در جعبه برای سه عنصر K,P,N به میزان 2 گرم برای هرعنصر در نظر گرفته می شود که با استفاده از دستگاه میکسر، خاک با کود بخوبی مخلوط می شود .چنانچه خاک بستر بذر از خاک های کوهستانی بوده و از نظر مواد غذائی فقیر باشد، تقریباً 4 گرم کود مصرف میشود. کود های مصرفی ممکن است شامل سولفات آمونیوم، سوپر فسفات تریپل، سولفات پتاسیم و غیره باشد. چنانچه از کود اوره ، فسفات آمونیوم و سولفات پتاسیم استفاده شود با توجه به درصد عناصر موجود در آنها به ترتیب مقدار 5/3 گرم اوره، 4/4 گرم فسفات آمونیوم و 4 گرم سولفات پتاسیم برای هر جعبه استفاده می شود. مصرف بیش از اندازه کود ها ممکن است باعث ضعیف شدن گیاهچه ها به همراه افتادگی برگها بعد از مرحله 5/2 برگی شود. چنانچه نشاءها علائم توقف رشد و کمرنگ شدن برگها را نشان دهند، کود های اضافی باید مصرف شود. از طرف دیگر، برای نشاءهای نیمه بالغ ، همان مقدار کود های اضافی باید در مرحله 5/2 برگی شان بکار روند. به منظور ریشه دهی بهتر نشاء ها گاهاً 2 تا 3 روز قبل از نشاء کاری به ازاء هر 100 جعبه مقدار 500 گرم کود سولفات آمونیوم بعنوان استارتر بکار گرفته می شود.

انتخاب بذر با استفاده از وزن مخصوص

با سبک و سنگین کردن بذور، بذر های سالم و پر با توجه به وزنشان از دانه های پوک و نیمه پر جداشده و در ته ظرف می نشینند. برای انتخاب بذر می توان از محلولهای آب و نمک، سولفات آمونیوم، خاکستر چوب، خاک رس و غیره استفاده نمود. انتخاب بذر با محلول آب و نمک از متداول ترین روشهاست. روش تهیه محلول برای انتخاب بذر با استفاده از قانون وزن مخصوص اجسام انجام می گیرد ، در مورد استفاده از نمک باید گفت که 4 کیلوگرم نمک را در 20 لیتر آب خالص حل می کنیم.

ضدعفونی کردن بذور

بذرهای برنج مورد حمله بیماریهای زیادی از جمله باکتریهای مختلف ، بلاست برنج، پوسیدگی طوقه (جیبرلا ) و غیره قرار می گیرند. ضدعفونی بذر ها می تواند از خسارت دیدن بذر ها در اثر بیماریها جلوگیری کند. ضدعفونی بذر با توجه به میزان غلظت سم و مدت زمان انجام کار بر حسب درجه حرارت آب انجام می شود. در مورد بنومیل اگر درجه حرارت آب 15 درجه سانتیگراد یا بیشتر باشد، باید به مدت 17 تا 18 ساعت از محلول 3 در هزار این سم استفاده شود. چنانچه درجه حرارت آب 10 درجه سانتیگراد یا بیشتر باشد، به مدت 24 ساعت باید از محلول 3 در هزار استفاده شود. درجه حرارتهای بالاتر آب اثرات ضدعفونی کننده بیشتری دارد. بنابر این نه تنها باید از غلظت پائین تر سم استفاده کرد بلکه باید بذر را مدت زمان کوتاهتری با قارچ کش تیمار نمود. بعد از انتخاب بذور سالم توسط محلول نمک، بذر ها باید کاملاً با آب شسته شوند، سپس در محلول بنومیل 3 در1000 به مدت 17 تا 18 ساعت یا محلول Homai (تیو فانات متیل تیرام 80 درصد) با غلظت 2 در 1000 به مدت 24 ساعت قــــرار می دهیم. بعد از ضدعفونی، بذور مورد نظر را به مدت یک یا دو روز باقی گذارده ، سپس به آرامی آنها را در آب خیسانده تا جوانه بزنند. شستشوی بذور بلافاصله بعد از ضدعفونی، ممکن است باعث کاهش اثرات سم شود.

خیساندن بذر برنج

مجموع درجه حرارت مورد نیاز برای جوانه زنی بذر برنج 100 درجه سانتیگراد میباشد. بطوری که اگر درجه حرارت آب 10 درجه سانتیگراد باشد، بذر برنج برای جوانه زنی به 10 روز زمان نیاز دارد. چنانچه از آب جاری و یا آب رودخانه در این مورد استفاده شود باید توجه کرد که درجه حرارت آب تا ساعت 9 صبح ممکن است مناسب نباشد. بهترین شرایط جوانه دارکردن بذور در مدت 5 تا 6 روز می باشد. مقدارآب مصرفی به منظور خیساندن بذور باید دو برابر میزان بذر باشد. استفاده از یک ظرف بزرگ در این مورد مطلوب می باشد. به منظور خروج مناسب جوانه از پوسته بذر، علاوه بر آب، اکسیژن نیز مورد نیاز می باشد. بنابراین، با تعویض آب در هر روز یکبار عمل اکسیژن رسانی به خوبی انجام می گیرد. ضمناً از یکنواختی درجه حرارت آب نیز باید اطمینان حاصل کنیم. در روش مکانیزه از حوضچه جوانه زنی بذر استفاده می شود که دارای هیتر، ترموستات تنظیم دما و سیستم آبپاش بوده که بطور همزمان حرارت و اکسیژن مورد نیاز بذور را برای جوانه زنی تأمین می کند. چنانچه حوضچه جوانه زنی در دسترس نباشد مراحل عملیات تسریع در جوانه زنــی به شـــرح زیـــر می باشد: کیسه های حاوی بذر را از آب خارج کرده تا اینکه آب اضافی از آن خارج گردد. سپس بذرها را در تشت محتوی آب داغ با درجه حرارت 40 درجه سانتیگراد به مدت 10 ساعت قرار می دهیم پس از پایان این مدت ، بذرها جوانه های کوچکی به طول 1 میلیمتر به شکل سینه کبوتر تولید می کنند. ااما اگر طویل تر از این شود احتمال دارد که در حین بذر پاشی شکسته شود. البته مردم ژاپن درجه حرارت 42 درجه سانتیگراد را مدنظر می گیرند که ممکن است کاربرد چنین آب داغی بلافاصله بعد از خیساندن مطلوبتر باشد. درجه حرارت فوق ممکن است تا 2 درجه سانتیگراد هم کاهش یابد، به همین خاطر باید کوشش کرد تا اینکه درجه حرارت 40 درجه در این مدت حفظ شود که با استفاده از دماسنج می توان درجه حرارت آب را کنترل نمود. در روش دیگری کیسه های محتوی بذر برنج در حفره ای که به همین منظور در خاک ایجاد شده قرار می گیرد و روی آنها را بطور کامل با کاه برنج می پوشانند. بذر های برنج در این روش از گرمای ایجاد شده در اثر تخمیر کاه استفاده نموده و جوانه می زنند.

عملیات بذر پاشی

-کاهش رطوبت بذور

بعد از اینکه بذور از حوضچه جوانه زنی خارج شدند دارای درصد رطوبت بالائی هستند و در هنگام بذر پاشی با ماشین بذر پاش یا توسط دست ایجاد چسبندگی می نمایند. به همین دلیل رطوبت بذور قبل از بذر پاشی باید کاهش یابد که بدین منظور از دستگاه سانتریفوژ استفاده می شود. بطوری که کیسه های محتوی بذر را به مدت 3 تا 5 دقیقه در داخل سانتریفوژ قرار می دهیم و رطوبت بذور به این ترتیب کاهش می یابد.

– جعبه نشاء

جعبه هائی که در کشور ژاپن ساخته می شوند در اندازه های کوچک هستند، نشاء های رشد یافته در این جعبه ها توسط هر نوع ماشین نشاءکاری بدون توجه با اینکه ساخت کدام کارخانه است قابل استفاده می باشد. جعبه نشاء دارای ابعاد 58 سانتیمتر طول، 28 سانتیمتر عــرض و 3 سانتیــمتر عـــمق می باشد و جنس آنها پلاستیکی می باشد

– پر کردن جعبه های نشاء با خاک

برای اینکار ابتداء یک روزنامه (در صورت بزرگ بودن سوراخ جعبه های نشاء) در کف جعـبه قرار می دهیم تا به ریشه ها کمک کنند تا بتوانند شکل حصیری ((M at به خود بگیرند. خاک خزانه باید توسط تسطیح کننده تا عمق 2 سانتیمتر مسطح شود. البته در روش مکانیزه توسط ماشین بذر پاش از روزنامه استفاده نمی شود و تنظیم عمق خاک بستر بذر (2 سانتیمتر) توسط تسطیح کننده قابل تنظیم انجام می شود

– آبیاری جعبه ها

بعد از ریختن خاک بستر بذر، جعبه ها توسط پمپ آبپاشی می شوندکه بر روی ماشین بذر پاش تعبیه شده و دارای نازلهائی با فشار قابل تنظیم برای آبپاشی است

– میزان بذر

میزان بذر مورد نیاز برای هر جعبه بستگی به نوع واریته و وزن هزار دانه آن دارد. در ژاپن میزان بذر مورد نیاز برای هر جعبه 36/0 لیتر میباشد. برای 1000 متر مربع تعداد 22 تا 23 جعبه و 21/7 لیتر بذر خشک برنج مورد نیاز خواهد بود. در کشور ما ایران به منظور بذر پاشی واریته های محلی مانند طارم و ارقام پرمحصول به مقدار 120 تا 140 گرم بذر سالم و جوانه دار در هر جعبه نشاء توصیه می شود. بذرپاشی با تنظیم رطوبت بستر بذر آغاز می شود. بذر پاشی زمانی باید انجام گیرد که رطوبت خاک بستر بذر به سطح 80 تا 85 درصد برسد. همه بذور نباید بطور یکجا مصرف شوند و 10 درصد از بذور باید به منظور بذر پاشی تکمیلی در جاهائی که غیر یکنواخت (تنک) بذر پاشی شده است، استفاده شوند. سطح بستر بذر به منظور یکنواختی در بذرپاشی و ایجاد پوشش یکنواخت خاک باید صاف و هموار باشد. ضخامت خاک پوششی بذر باید دو برابر قطر بذر برنج باشد. چنانچه 10 تا 20 جعبه پهلوی هم قرار گیرند بذر پاشی راندمان بیشتری خواهد داشت. بعد از آبیاری کامل اقدام به پوشاندن سطح بذور توسط خاک می نمائیم. اگر این عملیات در صبح انجام شود می توان در بعدازظهر جعبه ها را در داخل اتاق جوانه زنی قرار داد. در سیستم مکانیزه ماشین بذر پاش دارای مخزن بذر با میزان پاشش قابل تنظیم بدین منظور می باشد که قبل از بذر پاشی اقدام به کالیبراسیون آن می نمائیم تا میزان بذر دلـــخواه در هر جعبه تأمین شود

لزوم استفاده از خاک پوششی

پوشش دادن یکنواخت بستر بذر یکی از عوامل مهم در خروج یکنواخت جوانه ها از خاک می باشد. البته خاکی که بعنوان پوشش مورد استفاده قرار می گیرد ممکن است همان خاک موجود در جعبه باشد، ولی باید کاملاً عاری از هر گونه عناصر کودی باشد. میزان خاکی را که بعنوان پوشش برای هر جعبه در نظر می گیریم حدود 38/0 لیتر (440 تا 450 گرم) می باشد. البته خاک پوششی قبل از استفاده باید توسط یک مش با سوراخهائی به قطر 3/1 تا 7/1 میلیمتر غربال شود، سپس مورد استفاده قرار گیرد. از طرف دیگر، کلوخه های بزرگ خاک باید خرد شوند. در سیستم مکانیزه مخزن حاوی خاک پوششی و تسطیح کننده نهائی جعبه نشاء، آخرین بخش ماشین بذر پاش را تشکیل می دهد

مدیریت رویاندن بذر در اتاقک رشد

بعد از بذر پاشی، جعبه ها باید فوراً در داخل جعبه کشودار پرورش بذر و یا تاریکخانه قرار گیرند، که در جعبه مذکور (تاریکخانه) درجه حرارت بطور اتوماتیک در32 درجه سانتیگراد کنترل می شود که این عمل توسط ترموستاتی که از قبل نصب و راه اندازی شده انجام می گیرد. رطوبت مورد نیاز نیز توسط تشت محتوی آب داغ که توسط هیتر گرم شده و در قسمت پائین تاریکخانه قرار دارد، بصورت بخار تأمین می شود. بعد از دو روز، جوانه زنی بطور همزمان انجام می شود. در این شرایـــط همه جوانه ها به شکل گیاهچه های ایده آل از خاک خارج میشوند، که طول کولئوپتیل آنها حدود 2/1 سانتیمتر می باشد. بنابراین، دراین لحظه می توان به مرحله بعدی که شروع سبز کــــــردن می باشد، وارد شد.

رویاندن بذر به روش ساده

چنانچه اتاقک رشد در اختیار نباشد، عمل جوانه زنی باید با استفاده از یک روش ساده و به سرعت انجام گیرد. جعبه های حاوی بذر باید در کنار هم بر روی زمین در هوای آزاد و آفتابی قرار گیرند و روی آنها با پلاستیک پوشانده شود (ایجاد گرمخانه). سپس درجه حرارت خاک بستر بذر باید به 30 درجه سانتیگراد برسد که این عمل از طریق قرار دادن جعبه ها در معرض آفتاب به مدت 2 ساعت انجام می گیرد. از طرف دیگر پوشش پلاستیک از خشک شدن آنها نیز جلوگیری می کند. جعبه های گرم شده باید بصورت ردیف های 20 تائی بر روی هم قرارگرفته و توسط 2 پایه چوبی مکعب شکلی به ابعاد10 سانتیمتر از زمین فاصله گیرند. بعد از پوشاندن جعبه ها توسط پلاستیک، آنها باید توسط حصیر پوشانده شوند. سپس گیاهچه های جوان رشد می کنند و زمانی که طول آنها به 10 میلیمتر رسید وارد مرحله بعدی یعنی سبز شدن می شوند.

سبز کردن اولیه

بعد از اتمام جوانه زنی، مرحله مقدماتی سبز کردن آغاز میشود. گیاهچه ها وقتی از مرحله پرورش نشاء در اتاقک رویش و یا هر وسیله دیگر پرورش نشاء خارج شدند باید در داخل یک گلخانه، گرمخانه یا تونل پلاستیکی قرار گیرد. این عمل به منظور ایجاد شرایط مطلوب برای گیاهچه از قبیل طویل شدن طول اولین برگ، توسعه پنج ریشه طوقه ای در گره کولئوپتیلی و جذب ترکیبات کودی در خاک و نیز جذب آندوسپرم موجود در بذر انجام می گیرد. موارد ذکر شده پایه و اساس پرورش گیاهچه های سالم و قوی می باشند. در این رابطه، یکی از روش ها این است که گیاهچه ها در معرض هوا قرار بگیرند، البته نه اینکه کاملاً در معرض هوای آفتابی بیرون قرار گیرند بلکه باید در داخل گرمخانه پلاستیکی قرار گیرند تا اینکه علاوه بر تأمین و جذب اکسیژن از نور مستقیم خورشید نیز در امان باشند. برای محافظت گیاهچه ها از نور خورشید و درجه حرارت بالا در طول روز، و درجه حرارت پائین در شب، از پلاستیک و یا حصیر می توان بعنوان پوشش گرمخانه استفاده کرد. نکته دیگر اینکه درجه حرارت باید طوری کنترل شود که تفاوت زیادی بین درجه حرارت شب و روز وجود نداشته باشد. سبز کردن باید در مدت سه روز انجام شود. درجه حرارت در روز اول 25 درجه سانتیگراد، در روز دوم 20 درجه سانتیگراد بوده و در روز سوم پوشش پلاستیک را باید برداریم.

آماده سازی خزانه در زمین اصلی و انتقال جعبه های نشاء به خزانه

در پرورش نشاء مکانیزه سه نوع بستر خزانه وجود دارد که عبارتند از خزانه آپلند، نیمه آپلند و خزانه مرطوب که در خزانه های نیمه آپلند و مرطوب مدیریت آبیاری به سهولت انجام می گیرد. در خزانه خشک از گلخانه نیز می توان استفاده نمود بطوری که نشاء ها بعد از مرحله اولیه سبز شدن به گلخانه منتقل شده و در بستر خشک گلخانه در کنار هم چیده شده و با استــفاده از آبپــــاش آبیاری شــــوند

– آماده سازی بستر خزانه

زمین انتخاب شده بدین منظور باید با عمق کم شخم زده شود و خاک آن بخوبی خرد گردد. اسیدیته آن باید 5 تا 5/5 باشد که به منظور کاهش اسیدیته مقدار 30 تا 60 گرم پودر گوگرد در 1 متر بستر خزانه استفاده می شود. کاربرد کود پایه مورد نیاز نمی باشد به خاطر اینکه ریشه نشاء های جوان به مقدار کمی از جعبه خارج و وارد خاک بستر می شوند. پهنای بستر خزانه 6/1 متر (برای قرار دادن دو جعبه در کنار هم ) و ارتفاع آن 10 سانتیمتر بوده و طول آن به دلخواه و بستگی به شرایط و اندازه زمین دارد. بطوری که برای نشاءکاری یک هکتار، 240 جعبه نشاء مورد نیاز می باشد

– قرار دادن جعبه ها در بستر خزانه

سطح بستر خزانه باید بسیار صاف و یکنواخت باشد بطوری که ته جعبه نشاء با سطح بستر خزانه مماس باشد. چنانچه سطح بستر خزانه یکنواخت نباشد آب و مواد غذائی در یک طرف جمع شده و باعث ضعیف شدن نشاء ها در طرف مقابل می شوند .

سبز کردن

وقتی که مراحل اولیه رویاندن و سبز کردن به پایان رسید یعنی زمانی که گیاهچه ها به رنگ سبز روشن درآمدند، عملیات سبز کردن باید فوراً آغاز شود. کنترل گیاهچه ها باید به نحوی انجام شود که سبز شدن آنها در مدت 8 روز به اتمام رسد. در این مدت نیاز های غذائی ضروری گیاهچه باید تأمین شود. سوالی که در اینجا مطرح است این است که آیا ریشه های طوقه ای واقع در گره کولئوپتیلی می توانند برای جذب عناصر غذائی در خاک بطور کامل توسعه یابند. توسعه ریشه های طوقه ای به کنترل درجه حرارت و تأمین رطوبت بستگی دارد. زمانی که اندازه ذرات خاک5 0/0 میلیمتر (بافت متوسط) باشد، ریشه ها به خوبی توسعه می یابند، بخاطر اینکه در چنین خاکی رطوبت بخش های سطحی و عمقی یکنواخت بوده و نفوذ پذیری هوا نیز در آنها بیشتر است.

کنترل آب و درجه حرارت خزانه :

– کنترل حرارت نشاء جوان پس از سبز شدن در طول روز به حرارتی بیش از 20 درجه سانتیگراد نیاز دارد. اگر درجه حرارت بیش از 30 درجه باشد نشاء ها بصورت میله ای و باریک رشد می کند و در حرارت کمتر از 20 درجه رشد نشاء به کندی انجام می شود. درجه حرارت کافی و مناسب برای رشد نشاء در طول شب بین 15 تا 20 درجه می باشد. حرارت 12 درجه در طول شب برای نشاء مشکل چندانی ایجاد نمی کند در حالیکه پائین آمدن دما تا زیر 12 درجه و بیش از 20 درجه به مدت چندین ساعت رشد فیزیولوژیکی نشاء را دچار اختلال می نماید. به منظور کنترل حرارت خزانه از دماسنج برای ثبت حرارت می توان استفاده نمود و در صورت افزایش بیش از حد حرارت در زیر تونل پلاستیکی با کنار زدن پلاستیک و افزایش تهویه و مدیریت صحیح آبیاری درجه حرارت کنترل خواهد شد.

-مدیریت آبیاری

مدیریت آبیاری به منظور رشد مناسب نشاء ها، تنظیم اسیدیته خاک و کنترل بیماریهای قارچی،کنترل درجه حرارت و ریشه دهی مناسب نشاء ها و تسهیل نشاء کاری با ماشین نشاء کار بسیار مهم می باشد.

-کنترل بیماریها

با استفاده از مدیریت صحیح آبیاری بیماریهای قارچی در خزانه کنترل می شوند. چنانچه درجه حرارت خزانه پس از انتقال جعبه های نشاء، بالاتر از 30 درجه سانتیگراد باشد و خزانه به مدت چندین روز بدون آب باقی بماند، بیماریهای قارچی از جمله فوزاریوم، پی تیوم و غیره توسعه یافته و باعث مرگ گیاهچه می شوند. برای جلوگیری از این خسارت، پس از انتقال جعبه های نشاء به خزانه اقدام به آبیاری می نمائیم تا حدی که جعبه های نشاء کاملاً غرقاب گردند. علاوه بر این در طول دوره داشت، چنانچه درجه حرارت در طول ساعات گرم روز بالاتر از 30 درجه سانتیگراد باشد، خزانه به مدت 3 تا 6 ساعت به حالت غرقاب نگه داشته می شود و بقیه ساعات روز اقدام به تخلیه آب و زهکشی خزانه می نمائیم تا حدی که خزانه کاملاً از آب تخلیه گردد و امکان رشــد کافی ریشـه ها و خروج گاز های مضر فراهم شود.

-کنترل سرما

برای کنترل سرما در شبها و روز های خیلی سرد می توان خزانه را در طول شب یا روز به حالت غرقاب نگاه داشت. اما با طولانی شدن طول مدت غرقابی مشکلات ماندابی و عدم خروج گاز های مضر باعث صدمه و خسارت نشاء ها خواهد شد. لذا باید نسبت به تخلیه آب از کرتها اقدام نمود و حتی المقدور چندین ساعت در طول روز خزانه بدون آب باشد.

-کنترل گرما

برای کنترل گرما در خزانه خصوصاً در روز های خیلی گرم، قبل از افزایش بیش از حد دما در زیر تونل پلاستیکی، باید با کنار زدن بخش هائی از نایلون اقدام به تهویه خزانه نمود. به منظور کاهش بیشتر دما، غرقاب نمودن خزانه و برقراری جریان آب در آن بسیار ضروری است.

-تنظیم اسیدیته (PH) خزانه

همانطوریکه آب در کنترل سرما و گرما نقش دارد، مدیریت صحیح آبیاری می تواند اسیدیته خاک خزانه را تنظیم نماید. با غرقاب نمودن خزانه می توان خاکهای اسیدی، قلیائی و آهکی را بسوی خنثی گرایش داد.

شرایط ایده آل نشاءهای برنج به منظور نشاءکاری

در هر نشاء جوان ، نیمه بالغ و بالغ ، نشاء های بسیار خوب آنهائی هستند که دارای پتانسیل تولید بالائی باشند. در اثر کمبود نور و افزایش تراکم در جعبه نشاء با مشاهده پهنک برگهای پائینی در مراحل اولیه پرورش نشاء ها، ملاحظه می گردد که برگهای پائینی نشاء های جوان ، نیمه بالغ و بالغ در مقایسه با برگهای بالاتر، بخاطر کمبود نور طویلتر می شوند. نکته قابل توجه در پرورش نشاء ها این است که نشاء های پرورش یافته باید دارای میانگره های کوتاه تر و ضـــخیم تری باشند. ارتفاع نشاء ها باید به اندازه ای باشد که تنها برای ماشین نشاءکار مناسب باشد. بنابراین پرورش نشاء های سالم کلید موفقیت کشت برنج است. نشاء ها زمانی که به مرحله 5/3 تا 4 برگی رسیدند اقدام به نشاءکاری آنها می نمائیم. بدین منظور چند ساعت قبل از نشاءکاری بسته به درجه حرارت هوا اقدام به خارج کردن نشاءها از خزانه نموده تا رطوبت جعبه های نشاء کاهش یابد و نشاءکاری با ماشین نشاءکار به سهولت انجام شود.

پست های مرتبط

پیام بگذارید